Kích thước bậc cầu thang đá granite bao nhiêu là hợp lý?

Một bộ cầu thang nhìn đẹp chưa chắc đã dễ đi. Chỉ cần cổ bậc cao hơn một chút hoặc mặt bậc quá hẹp, cảm giác bước chân đã trở nên mỏi và thiếu an toàn. Đặc biệt khi hoàn thiện bằng granite, kích thước phần xây thô và kích thước sau khi ốp đá còn có thể chênh lệch. Vậy kích thước bậc cầu thang đá granite bao nhiêu là hợp lý? Mặt bậc nên rộng thế nào, cổ bậc cao bao nhiêu và cần đo đá ra sao trước khi đặt gia công? Dưới đây là những thông số và cách tính thực tế bạn nên biết.

Kích thước bậc cầu thang đá granite thường dùng

Với cầu thang nhà ở, kích thước không nên chọn riêng từng thông số mà cần xem xét đồng thời chiều cao tầng, số lượng bậc, chiều dài vế thang và diện tích mặt bằng.

Khoảng kích thước thường gặp có thể tham khảo:

Trong đó, phương án khá phổ biến với nhà phố là cổ bậc khoảng 16–18 cm và mặt bậc khoảng 27–30 cm. Đây không phải một bộ kích thước cố định áp dụng cho mọi công trình mà chỉ là khoảng tham khảo để tạo bước đi tương đối thoải mái.

Điểm quan trọng là kích thước phải được tính từ điều kiện thực tế của công trình, thay vì cố ép cầu thang vào một con số được gọi là “kích thước chuẩn”.

Hiểu đúng các kích thước trước khi đặt đá granite

Mặt bậc cầu thang

Mặt bậc là phần nằm ngang trực tiếp chịu lực bàn chân. Đây cũng là phần sử dụng lượng granite lớn nhất trong mỗi bậc.

Ví dụ một cầu thang có:

• Chiều rộng vế thang 1 m;
• Chiều sâu mặt bậc hoàn thiện 28 cm;

thì một tấm đá mặt bậc về cơ bản cần đáp ứng kích thước tương ứng với chiều rộng vế thang và chiều sâu đã thiết kế, đồng thời tính thêm cách xử lý mũi đá. Không nên chỉ đo phần bê tông rồi đặt đá ngay, bởi mép bậc, khe hoàn thiện và phương án bo/mài cạnh có thể làm thay đổi kích thước tấm đá thực tế.

Cổ bậc cầu thang

Cổ bậc là phần đứng nằm giữa hai mặt bậc liên tiếp. Chiều cao thường gặp khoảng 15–18 cm. Nếu cổ bậc quá cao, người sử dụng phải nâng chân nhiều; ngược lại, bậc quá thấp lại làm tăng số lượng bậc và kéo dài cầu thang.

Đáng chú ý, chiều cao cần quan tâm là chiều cao bậc sau khi hoàn thiện, chứ không chỉ là cao độ bê tông trước khi lát đá.

Chiều rộng vế cầu thang

Chiều rộng vế thang quyết định trực tiếp chiều dài tấm granite mặt bậc. Nhà có diện tích hạn chế có thể sử dụng cầu thang khoảng 80–90 cm, trong khi nhà phố rộng, biệt thự hoặc các công trình có mật độ sử dụng cao thường cần vế thang lớn hơn.

Vế thang càng rộng thì càng cần kiểm tra kích thước phôi đá thực tế để hạn chế phải ghép tấm trên cùng một mặt bậc.

Vì sao kích thước xây thô và kích thước đá hoàn thiện không giống nhau?

Đây là vấn đề dễ bị bỏ qua nhất khi đo cầu thang. Một bậc cầu thang hoàn thiện thường gồm: kết cấu bê tông → lớp liên kết → tấm đá granite hoàn thiện.

Khi thêm đá và lớp vữa hoặc vật liệu liên kết, cao độ mặt bậc sẽ thay đổi. Nếu toàn bộ cầu thang được đo và chia bậc không đồng nhất, rất dễ xảy ra hiện tượng:

• Bậc đầu thấp hơn các bậc còn lại;
• Bậc cuối bị cao;
• Các cổ bậc không đều;
• Mặt bậc thiếu chiều sâu;
• Tấm đá cắt trước không khớp hiện trạng.

Sai vài milimet ở từng vị trí có thể tích lũy thành sai số đáng kể trên cả vế cầu thang. Vì vậy, đối với công trình đã xây xong phần thô, cách an toàn hơn là đo kích thước hiện trạng tại từng nhóm bậc trước khi tiến hành cắt đá hàng loạt.

Công thức kiểm tra tỷ lệ mặt bậc và cổ bậc

Một nguyên tắc thiết kế thường được sử dụng để kiểm tra độ thuận chân của cầu thang là: 2H + B ≈ 60–64 cm

Trong đó:

• H là chiều cao cổ bậc;
• B là chiều sâu mặt bậc.

Ví dụ:

Cổ bậc cao 17 cm, mặt bậc sâu 28 cm: 2 × 17 + 28 = 62 cm

Tỷ lệ này tạo bước đi tương đối tự nhiên.

Ngược lại, nếu cổ bậc cao 20 cm nhưng mặt bậc chỉ rộng 23 cm: 2 × 20 + 23 = 63 cm

Kết quả công thức vẫn nằm trong khoảng tham khảo, nhưng cổ bậc 20 cm khá cao. Điều đó cho thấy không nên dùng một công thức duy nhất để quyết định toàn bộ thiết kế. Cần đánh giá thêm người sử dụng, diện tích nhà và điều kiện thực tế.

Cách xác định số bậc trước khi tính kích thước đá granite

Có thể ước tính số bậc theo công thức: Số cổ bậc ≈ chiều cao tầng / chiều cao cổ bậc dự kiến

Ví dụ chiều cao từ sàn tầng dưới tới sàn tầng trên là 3,4 m: 3,4 m = 340 cm.

Nếu dự kiến cổ bậc khoảng 17 cm: 340 / 17 = 20 cổ bậc.

Sau khi xác định số bậc, cần chia lại cao độ chính xác để các cổ bậc bằng nhau.

Không nên chia bậc chỉ dựa vào yếu tố phong thủy rồi sau đó cố điều chỉnh chiều cao từng bậc. Tính thuận tiện và an toàn khi di chuyển phải được kiểm tra trước, sau đó mới cân đối thêm các yêu cầu khác.

Cách tính lượng đá granite cho cầu thang

Khi đã xác định kích thước bậc, có thể tính sơ bộ lượng đá cần sử dụng.

Tính diện tích mặt bậc

Công thức: Diện tích mặt bậc = chiều dài × chiều sâu × số mặt bậc

Ví dụ:

• Rộng vế thang: 1 m;
• Sâu mặt bậc: 0,28 m;
• Có 20 mặt bậc.

Diện tích: 1 × 0,28 × 20 = 5,6 m².

Tính diện tích cổ bậc

Giả sử:

• Chiều rộng: 1 m;
• Chiều cao cổ bậc: 0,17 m;
• 20 cổ bậc.

Diện tích: 1 × 0,17 × 20 = 3,4 m².

Như vậy riêng mặt bậc và cổ bậc cần khoảng: 5,6 + 3,4 = 9 m² đá.

Khối lượng thực tế còn cần cộng thêm chiếu nghỉ, len cầu thang, phần mũi bậc và hao hụt khi cắt, nếu thiết kế có các hạng mục này.

Đối với cầu thang quạt hoặc bậc chéo, không nên áp dụng máy móc công thức của bậc chữ nhật. Các tấm có hình dạng khác nhau cần được đo riêng hoặc bóc tách trực tiếp từ bản vẽ.

Không có một bộ kích thước bậc cầu thang đá granite phù hợp với tất cả công trình. Với nhà ở thông thường, có thể bắt đầu tham khảo từ cổ bậc 15–18 cm, mặt bậc 25–30 cm, sau đó điều chỉnh theo chiều cao tầng, diện tích bố trí và số bậc thực tế. Quan trọng hơn cả là các bậc phải đồng đều sau khi hoàn thiện đá. Trước khi đặt gia công, nên kiểm tra kích thước mặt bậc, cổ bậc, chiều rộng vế thang, chiếu nghỉ và kiểu xử lý mũi bậc để hạn chế phải cắt sửa tại công trình.

Nhà Máy Đá Granite Thành An sản xuất và cung cấp các dòng đá granite thô, granite hoàn thiện và granite mài bóng phục vụ nhiều hạng mục xây dựng. Khách hàng, đơn vị thi công và nhà thầu có thể trao đổi quy cách đá theo yêu cầu công trình để lựa chọn phương án vật liệu phù hợp.